Táo bón khi đi du lịch là tình trạng rất thường gặp
Đi du lịch vốn là để nghỉ ngơi, thư giãn, ăn ngon và khám phá địa điểm mới. Nhưng với nhiều người, chỉ cần rời khỏi nhà vài ngày là đường ruột bắt đầu “đình công”: 2–3 ngày không đi tiêu, bụng đầy, khó chịu, phân khô cứng hoặc phải rặn nhiều hơn bình thường.
Tình trạng này thường được gọi là táo bón khi đi du lịch. Đây không phải là chuyện hiếm và cũng không nhất thiết là bệnh nguy hiểm. Phần lớn trường hợp liên quan đến việc cơ thể thay đổi nếp sinh hoạt đột ngột: giờ ăn khác đi, ngủ ít hơn, uống ít nước, ít vận động, ăn nhiều món lạ và đặc biệt là tâm lý ngại đi vệ sinh ở nơi không quen.
Tuy nhiên, nếu để kéo dài, táo bón có thể khiến chuyến đi mất vui, làm bụng luôn nặng nề, ăn không ngon, dễ đầy hơi và có thể làm bệnh trĩ hoặc nứt kẽ hậu môn trở nên khó chịu hơn.
Vì sao đi du lịch dễ bị táo bón?
1. Lạ giờ ăn khiến ruột mất nhịp
Táo bón khi đi du lịch thường xảy ra do thay đổi giờ ăn, uống ít nước và nhịn đi tiêu
Đường ruột cũng có “lịch sinh hoạt” riêng. Ở nhà, bạn có thể quen ăn sáng lúc 7 giờ, uống cà phê lúc 8 giờ, rồi đi vệ sinh sau đó. Nhưng khi đi du lịch, giờ ăn thường bị đảo lộn: sáng dậy muộn, trưa ăn qua loa, tối ăn nhiều hơn bình thường, hoặc có khi bỏ bữa vì lịch trình di chuyển.
Sự thay đổi này làm phản xạ tiêu hóa bị lệch nhịp. Ruột không nhận được tín hiệu quen thuộc để co bóp đều đặn như mọi ngày, từ đó việc đi tiêu cũng dễ bị trì hoãn.
2. Uống ít nước hơn bình thường
Khi đi chơi, nhiều người uống ít nước vì sợ phải tìm nhà vệ sinh, ngại đi vệ sinh trên xe hoặc quá bận chụp ảnh, di chuyển. Nếu đi biển, leo núi, đi bộ nhiều hoặc ở nơi nắng nóng, cơ thể còn mất nước qua mồ hôi nhiều hơn.
Khi thiếu nước, đại tràng sẽ hút thêm nước từ phân để giữ lại cho cơ thể. Kết quả là phân trở nên khô, cứng và khó đẩy ra ngoài. Đây là một trong những lý do phổ biến khiến táo bón xuất hiện chỉ sau vài ngày đi xa.
3. Ăn ít rau, ít chất xơ
Du lịch thường đi kèm với những bữa ăn “vui miệng”: đồ nướng, đồ chiên, hải sản, thịt, bánh ngọt, trà sữa, cà phê, thức ăn nhanh. Những món này không xấu nếu ăn vừa phải, nhưng nếu cả ngày gần như thiếu rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt hoặc các nguồn chất xơ khác, phân sẽ dễ khô và di chuyển chậm hơn trong ruột.
Chất xơ giúp giữ nước trong phân, làm phân mềm và hỗ trợ nhu động ruột. Vì vậy, khi lượng chất xơ giảm đột ngột, người vốn có cơ địa táo bón càng dễ bị “kẹt lịch” hơn.
4. Ngồi nhiều, vận động ít hoặc di chuyển quá lâu
Ngồi lâu khi di chuyển làm đường ruột hoạt động chậm hơn và dễ gây táo bón trong chuyến đi
Ngồi máy bay, ngồi ô tô, ngồi tàu nhiều giờ có thể làm cơ thể ít vận động. Trong khi đó, vận động nhẹ nhàng lại giúp kích thích nhu động ruột hoạt động tốt hơn.
Có người đi du lịch tưởng là vận động nhiều, nhưng thực tế lại dành phần lớn thời gian ngồi xe, ngồi chờ, nằm nghỉ hoặc ăn uống. Khi cơ thể ít chuyển động, đường ruột cũng dễ chậm lại.
5. Nhịn đi tiêu vì ngại toilet lạ
Đây là nguyên nhân rất “đời thường”. Nhiều người không thoải mái khi dùng nhà vệ sinh công cộng, toilet khách sạn lạ, hoặc sợ mùi, sợ bẩn, sợ không có đủ thời gian. Thế là dù có cảm giác muốn đi, họ vẫn cố nhịn.
Vấn đề là nếu nhịn nhiều lần, phân nằm trong đại tràng lâu hơn và bị hút bớt nước nhiều hơn. Phân càng khô cứng, lần sau càng khó đi. Lâu dần, cơ thể cũng giảm nhạy với tín hiệu buồn đi tiêu, khiến táo bón nặng hơn.
6. Stress du lịch cũng ảnh hưởng đến đường ruột
Không phải chuyến đi nào cũng hoàn toàn thư giãn. Có người căng thẳng vì lịch trình dày, sợ trễ giờ bay, lạc đường, chăm con nhỏ, thay đổi chỗ ngủ hoặc ngủ không ngon. Stress có thể ảnh hưởng đến trục não - ruột, làm nhu động ruột thay đổi. Ở một số người, stress gây tiêu chảy; ở người khác, nó lại gây táo bón.
Dấu hiệu táo bón khi đi du lịch
Bạn có thể đang bị táo bón khi đi xa nếu gặp các dấu hiệu như:
-
Đi tiêu ít hơn bình thường, thường dưới 3 lần/tuần.
-
Phân khô, cứng, vón cục.
-
Phải rặn nhiều khi đi tiêu.
-
Cảm giác đi chưa hết phân.
-
Bụng đầy, chướng, ăn nhanh no.
-
Đau rát hậu môn sau khi đi tiêu.
Nếu chỉ xảy ra vài ngày trong chuyến đi và cải thiện khi về lại nếp sinh hoạt cũ, tình trạng này thường không quá đáng lo. Tuy nhiên, nếu táo bón kéo dài, đi tiêu ra máu, đau bụng nhiều hoặc sụt cân bất thường, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Cách phòng táo bón khi đi du lịch
1. Đừng đợi khát mới uống nước
Hãy uống nước rải đều trong ngày, nhất là khi đi nắng, đi bộ nhiều hoặc ăn mặn. Không cần uống quá nhiều một lúc, chỉ cần duy trì đều đặn. Có thể mang theo chai nước nhỏ để nhắc mình uống thường xuyên hơn.
Nếu uống cà phê hoặc rượu bia, càng nên chú ý bổ sung nước vì các loại đồ uống này có thể khiến cơ thể dễ mất nước hơn ở một số người.
2. Giữ chất xơ trong từng bữa ăn
Uống đủ nước và ăn thêm trái cây giúp phân mềm hơn và giảm nguy cơ táo bón khi đi xa
Không cần ép bản thân ăn quá nhiều rau trong một bữa. Cách dễ hơn là chia nhỏ chất xơ trong ngày. Bữa sáng có thể thêm chuối, táo, yến mạch hoặc sữa chua. Bữa trưa và tối nên gọi thêm rau luộc, salad, canh rau hoặc trái cây tráng miệng.
Nếu đi chơi dài ngày, có thể chuẩn bị vài món tiện mang theo như hạt, trái cây khô vừa phải, bánh mì nguyên cám hoặc gói yến mạch nhỏ.
3. Tranh thủ vận động nhẹ
Vận động nhẹ sau khi đi xa giúp kích thích nhu động ruột và hỗ trợ đi tiêu dễ dàng hơn
Sau khi ngồi xe lâu, nên đứng dậy đi lại, xoay người, duỗi chân hoặc đi bộ nhẹ nếu có điều kiện. Buổi sáng có thể đi bộ 10–15 phút quanh khách sạn hoặc nơi lưu trú. Chuyển động nhẹ nhàng giúp ruột hoạt động đều hơn.
4. Đừng nhịn khi có nhu cầu đi tiêu
Nếu có cảm giác muốn đi, nên cố gắng đi càng sớm càng tốt. Nhịn vì ngại toilet lạ có thể khiến phân khô hơn và lần sau khó đi hơn. Khi đi du lịch, bạn có thể chuẩn bị khăn giấy, dung dịch rửa tay, giấy lót bồn cầu hoặc khăn ướt không mùi để cảm thấy yên tâm hơn khi dùng nhà vệ sinh công cộng.
5. Tập lại “giờ vàng” cho đường ruột
Nhiều người dễ đi tiêu hơn vào buổi sáng, đặc biệt sau bữa sáng. Vì vậy, dù đi du lịch, hãy cố gắng dành vài phút sau khi ăn sáng để ngồi thư giãn trong toilet, không vội vàng, không rặn mạnh và không ngồi quá lâu để lướt điện thoại.
6. Ăn món lạ nhưng đừng quá đà
Thưởng thức đặc sản là một phần thú vị của du lịch. Tuy nhiên, ăn quá nhiều đồ chiên, cay, ngọt, ít rau hoặc ăn uống thất thường có thể làm đường ruột khó thích nghi. Hãy ăn vừa phải, xen kẽ món nhẹ, rau, nước và trái cây để hệ tiêu hóa không bị quá tải.
Khi nào cần đi khám?
Táo bón khi đi du lịch thường cải thiện khi bạn uống đủ nước, ăn lại đều, vận động và đi tiêu đúng nhu cầu. Tuy nhiên, nên đi khám nếu có các dấu hiệu:
-
Táo bón kéo dài nhiều ngày không cải thiện.
-
Đau bụng dữ dội, nôn ói, bụng chướng nhiều.
-
Đi tiêu ra máu hoặc phân đen.
-
Sụt cân không rõ lý do.
-
Táo bón mới xuất hiện đột ngột ở người lớn tuổi.
-
Đang bị trĩ, nứt kẽ hậu môn hoặc đau rát nhiều khi đi tiêu.
Táo bón khi đi du lịch thường không đến từ một nguyên nhân duy nhất. Nó là kết quả của nhiều thay đổi nhỏ cộng lại: lạ nhà, lạ toilet, lạ giờ ăn, uống ít nước, ăn ít chất xơ, ngồi nhiều và nhịn đi tiêu.
Muốn chuyến đi nhẹ bụng hơn, hãy chăm đường ruột từ những việc rất đơn giản: uống nước đều, ăn thêm rau và trái cây, vận động nhẹ, không nhịn đi vệ sinh và giữ một chút “lịch sinh hoạt” quen thuộc cho ruột. Khi đường ruột không phải “đình công”, chuyến đi cũng dễ vui trọn vẹn hơn.
Xem thêm: Các bệnh lý gây ra triệu chứng táo bón
