Nhiều người cho rằng chỉ cần đi tiêu mỗi ngày là không bị táo bón. Tuy nhiên trên thực tế lâm sàng, không ít trường hợp vẫn đi tiêu hằng ngày nhưng ruột không khỏe, phân khó đi, rặn nhiều, đi xong vẫn có cảm giác chưa hết. Đây là tình trạng khiến nhiều người chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu táo bón kéo dài và hệ quả lên đường ruột.
Vậy đi tiêu mỗi ngày có chắc chắn là ruột bình thường không? Khi nào vẫn được xem là táo bón dù tần suất đi tiêu không giảm? Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu đúng theo góc nhìn y khoa.
Táo bón là gì? Không chỉ dựa vào số lần đi tiêu
Theo y học, táo bón không chỉ được xác định bằng số lần đi tiêu, mà còn dựa vào đặc điểm phân, cảm giác khi đi tiêu và mức độ dễ dàng của quá trình đại tiện.
Phân cứng, khô theo thang Bristol là dấu hiệu táo bón chức năng
Một người có thể được xem là táo bón nếu gặp một hoặc nhiều tiêu chí sau, kéo dài trên vài tuần:
- Phân cứng, khô, vón cục
- Đi tiêu phải rặn nhiều
- Thời gian đi tiêu kéo dài
- Cảm giác đi xong vẫn còn phân
- Đau rát, khó chịu khi đại tiện.
Do đó, đi tiêu mỗi ngày nhưng phân cứng, khó đi vẫn được xếp vào táo bón chức năng.
Vì sao đi tiêu mỗi ngày nhưng ruột vẫn “táo”?
1. Phân quá cứng do thiếu nước và chất xơ hòa tan
Phân được tạo thành từ cặn thức ăn và nước. Khi:
- Uống không đủ nước
- Thiếu chất xơ hòa tan.
→ Phân trở nên khô, cứng, khó di chuyển trong ruột, dù nhu động ruột vẫn còn hoạt động mỗi ngày.
2. Ruột co bóp không hiệu quả
Một số người có nhu động ruột yếu hoặc rối loạn, khiến:
- Ruột đẩy phân chậm
- Phân lưu lại lâu, bị hút nước ngược trở lại.
Kết quả là vẫn đi tiêu hằng ngày nhưng phân cứng, đi khó.
3. Thói quen nhịn đi tiêu
Việc thường xuyên nhịn đi tiêu do bận rộn, ngại nhà vệ sinh công cộng khiến:
- Phản xạ đại tiện suy yếu
- Phân bị giữ lại lâu hơn trong đại tràng.
Lâu dần, ruột mất khả năng “báo hiệu đúng lúc”, gây táo bón dù vẫn đi tiêu đều.
4. Táo bón do stress và thần kinh ruột
Stress kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh ruột:
- Ruột co bóp thất thường
- Phản xạ đại tiện không đồng bộ.
Đây là lý do nhiều người đi tiêu đều nhưng luôn cảm thấy ruột không nhẹ, không sạch.
5. Táo bón chức năng – dạng thường gặp nhất
Táo bón chức năng là tình trạng:
- Không có tổn thương thực thể
- Không do bệnh lý nguy hiểm
- Liên quan đến lối sống, ăn uống, thói quen sinh hoạt.
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất ở người đi tiêu mỗi ngày nhưng vẫn táo.
Táo bón kiểu này có nguy hiểm không?
Táo bón kéo dài làm tăng nguy cơ trĩ do rặn nhiều khi đi tiêu
Nếu kéo dài, tình trạng này có thể dẫn đến:
- Trĩ
- Nứt kẽ hậu môn
- Đầy bụng, chướng hơi
- Rối loạn tiêu hóa mạn tính
- Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
Đặc biệt, việc rặn nhiều khi đi tiêu làm tăng áp lực vùng hậu môn – trực tràng, là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh trĩ.
Khi nào cần đi khám?
Bạn nên đi khám nếu có các dấu hiệu:
- Táo bón kéo dài > 3 tháng
- Đau nhiều khi đi tiêu
- Có máu trong phân
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
- Táo bón xen kẽ tiêu chảy.
Những dấu hiệu này giúp loại trừ các nguyên nhân bệnh lý cần can thiệp y tế.
Làm gì để cải thiện táo bón dù vẫn đi tiêu mỗi ngày?
1. Điều chỉnh ăn uống
- Bổ sung đủ chất xơ (đặc biệt chất xơ hòa tan)
- Uống đủ nước mỗi ngày
- Ăn đa dạng rau, trái cây, ngũ cốc.
Chất xơ và nước giúp làm mềm phân, cải thiện nhu động ruột
2. Tạo thói quen đi tiêu đúng giờ
- Không nhịn khi có nhu cầu
- Đi tiêu vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
3. Vận động nhẹ nhàng
- Đi bộ
- Các bài tập kích thích nhu động ruột.
4. Tránh lạm dụng thuốc nhuận tràng
- Chỉ dùng khi có chỉ định
- Không sử dụng kéo dài.
Đi tiêu mỗi ngày không đồng nghĩa với việc ruột hoàn toàn khỏe mạnh. Nếu phân cứng, khó đi, rặn nhiều hoặc luôn có cảm giác chưa đi hết, bạn vẫn có thể đang bị táo bón chức năng. Việc nhận biết sớm và điều chỉnh lối sống, dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe đường ruột và phòng ngừa các biến chứng như trĩ.
Hiểu đúng táo bón để không chủ quan và chăm sóc hệ tiêu hóa một cách toàn diện.
